ZAiKS a impreza firmowa – obowiązki organizatora krok po kroku
Czy podczas firmowej gali, konferencji, bankietu albo imprezy integracyjnej trzeba opłacić ZAiKS?
To jedno z najczęstszych pytań pojawiających się podczas organizacji wydarzeń biznesowych. Wokół korzystania z muzyki narosło wiele mitów. Organizatorzy zakładają, że zamknięty charakter wydarzenia zwalnia ich z opłat, prywatne konto Spotify pozwala legalnie odtwarzać playlistę, a zatrudnienie DJ-a przenosi na niego wszystkie obowiązki związane z prawami autorskimi.
Każde z tych założeń może prowadzić do błędnej oceny sytuacji.
W tym poradniku wyjaśniamy:
- czym różni się impreza zamknięta od wydarzenia prywatnego,
- kiedy można mówić o dozwolonym użytku osobistym,
- dlaczego konto Spotify Premium nie jest licencją eventową,
- za co odpowiada DJ, a za co organizator,
- czy licencja posiadana przez hotel obejmuje wynajętą salę,
- czym zajmują się ZAiKS, STOART, SAWP i ZPAV,
- jakie wyjątki przewiduje ustawa,
- jakie roszczenia mogą powstać przy korzystaniu z muzyki bez wymaganej zgody.
Tekst opiera się przede wszystkim na:
- ustawie z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
- ustawie z 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi,
- aktualnych warunkach korzystania z usług streamingowych.
Dlaczego kwestia ZAiKS-u na imprezie firmowej budzi tyle wątpliwości?
Główne źródło problemu stanowi potoczne rozumienie słów „prywatny” i „zamknięty”.
Wydarzenie może być niedostępne dla przypadkowych osób, objęte listą gości i przeznaczone wyłącznie dla pracowników, a mimo to nie mieścić się w zakresie własnego użytku osobistego określonego w prawie autorskim.
Samo zamknięcie listy uczestników nie rozstrzyga więc, czy odtwarzanie muzyki wymaga uzyskania licencji.
Drugim częstym błędem jest utożsamianie kilku różnych kwestii:
- legalnego posiadania nagrania,
- prawa do skopiowania pliku na urządzenie,
- dostępu do muzyki w serwisie streamingowym,
- prawa do publicznego wykonania utworu,
- prawa do odtworzenia nagrania podczas eventu.
To odrębne sposoby korzystania z twórczości. Legalne kupienie płyty, pobranie pliku lub opłacenie abonamentu nie oznacza automatycznie uzyskania prawa do wykorzystania muzyki w ramach wydarzenia biznesowego.
Czy zamknięta impreza firmowa jest zwolniona z opłat?
Co mówią przepisy?
Zgodnie z art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
„Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu”.
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu definiuje natomiast użytkownika jako podmiot, który dokonuje eksploatacji utworów lub przedmiotów praw pokrewnych wymagającej zgody uprawnionych albo zapłaty wynagrodzenia.
Co to oznacza?
W ustawie nie znajdziemy ogólnego zwolnienia dla wydarzeń określanych jako „zamknięte”.
Znaczenie ma nie tylko to, czy na event może wejść osoba z ulicy, ale przede wszystkim:
- kto uczestniczy w wydarzeniu,
- jaki charakter mają relacje między uczestnikami,
- kto organizuje event,
- w jakim celu wykorzystywana jest muzyka,
- czy sposób jej wykorzystania mieści się w ustawowym wyjątku.
Impreza dla pracowników, klientów albo kontrahentów nie staje się prywatnym spotkaniem tylko dlatego, że wejście odbywa się na podstawie zaproszeń.
Przykład
Firma organizuje bankiet z okazji dziesięciolecia działalności. W wydarzeniu bierze udział 120 pracowników wraz z osobami towarzyszącymi. Goście wchodzą na podstawie imiennej listy.
Kontrolowany dostęp oznacza, że event jest zamknięty organizacyjnie. Nie przesądza jednak o zastosowaniu dozwolonego użytku osobistego. Uczestników łączą przede wszystkim relacje zawodowe, a wydarzenie zostało przygotowane przez przedsiębiorstwo w związku z jego działalnością.
Organizator powinien więc ustalić, czy planowany sposób wykorzystania muzyki wymaga zawarcia odpowiednich umów licencyjnych.
Najważniejszy wniosek
Zamknięta lista gości nie jest równoznaczna z prywatnym charakterem wydarzenia w rozumieniu prawa autorskiego.
Najczęstszy błąd
Organizator zakłada, że skoro nie sprzedaje biletów i nie wpuszcza osób z zewnątrz, muzyka może być odtwarzana na takich samych zasadach jak podczas spotkania rodzinnego.
Czy impreza firmowa mieści się w dozwolonym użytku osobistym?
Co mówią przepisy?
Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
„Bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego”.
Zakres ten obejmuje:
„korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego”.
Dodatkowo art. 35 ustawy wskazuje, że dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu ani godzić w słuszne interesy twórcy.
Co to oznacza?
Dozwolony użytek osobisty obejmuje korzystanie z utworów w rzeczywistym kręgu prywatnym. Ustawa wymienia w szczególności rodzinę, powinowatych oraz osoby pozostające w stosunkach towarzyskich.
Sama relacja służbowa nie jest stosunkiem osobistym w rozumieniu art. 23.
Nie oznacza to, że osoby pracujące razem nigdy nie mogą być przyjaciółmi. Decydujące jest jednak to, w jakim charakterze uczestniczą w konkretnym wydarzeniu.
Inaczej należy ocenić urodziny organizowane prywatnie dla kilkunastu przyjaciół, a inaczej oficjalną wigilię dla całego działu finansowego przygotowaną i finansowaną przez pracodawcę.
Przykład
Dyrektor spółki organizuje w domu prywatne przyjęcie urodzinowe dla rodziny i wieloletnich przyjaciół. Część zaproszonych osób pracuje razem z nim, ale uczestniczy w wydarzeniu jako jego prywatni znajomi.
Taka sytuacja może mieścić się w dozwolonym użytku osobistym.
Jeżeli jednak ta sama osoba przygotuje w biurze spotkanie świąteczne dla wszystkich pracowników działu, wydarzenie ma charakter służbowy. Sam fakt, że uczestnicy się znają i codziennie ze sobą pracują, nie pozwala automatycznie zastosować wyjątku z art. 23.
Najważniejszy wniosek
Dozwolony użytek osobisty zależy od rzeczywistego charakteru relacji i wydarzenia, a nie wyłącznie od liczby uczestników lub zamkniętej listy gości.
Czy można odtwarzać muzykę ze Spotify lub YouTube?
Co mówią przepisy?
Zgodnie z art. 50 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, odrębnymi polami eksploatacji są między innymi:
„publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym”.
Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy definiuje odtworzenie utworu jako jego udostępnienie między innymi za pomocą nośników lub urządzeń służących do odbioru programu radiowego albo telewizyjnego.
Samo korzystanie ze Spotify opiera się dodatkowo na umowie zawartej między użytkownikiem a platformą. Aktualny regulamin Spotify przyznaje ograniczoną zgodę na osobiste i niekomercyjne korzystanie z usługi.
Co to oznacza?
W przypadku Spotify trzeba rozdzielić dwie kwestie.
Pierwsza to obowiązki wynikające z prawa autorskiego i praw pokrewnych związane z odtwarzaniem muzyki podczas wydarzenia.
Druga to warunki korzystania z samej platformy.
Nawet uzyskanie odpowiednich licencji na publiczne odtwarzanie nie zmienia automatycznie zakresu uprawnień wynikających z prywatnej subskrypcji Spotify. Konto indywidualne nadal podlega regulaminowi przewidującemu korzystanie osobiste i niekomercyjne.
Dlatego prywatne konto Spotify Premium nie powinno być traktowane jako źródło muzyki przeznaczone do obsługi wydarzenia biznesowego.
W przypadku YouTube sytuacja również wymaga analizy praw do materiału oraz regulaminu usługi. Sam fakt, że film albo utwór jest dostępny w internecie, nie oznacza zgody na jego wykorzystanie podczas eventu.
Przykład
Podczas premiery produktu organizator chce odtwarzać w tle playlistę z prywatnego konta Spotify pracownika.
Opłacenie abonamentu Premium pozwala pracownikowi korzystać z usługi w zakresie określonym regulaminem. Nie stanowi jednak licencji eventowej i nie daje automatycznie prawa do biznesowego odtwarzania treści przez nagłośnienie sali.
Organizator powinien zapewnić zarówno odpowiednie prawa do korzystania z muzyki, jak i źródło nagrań przeznaczone do zastosowań komercyjnych.
Najważniejszy wniosek
Spotify Premium nie jest licencją na muzykę do wydarzeń firmowych.
Najczęstszy błąd
Organizator opłaca wymagane należności wobec OZZ i uznaje, że dzięki temu może korzystać z dowolnego prywatnego serwisu streamingowego. Są to dwa odrębne zagadnienia.
Czy DJ odpowiada za wszystkie licencje?
Co mówią przepisy?
Ustawa rozróżnia między innymi:
- utrwalanie i zwielokrotnianie utworów,
- publiczne wykonanie,
- publiczne odtwarzanie,
- korzystanie z artystycznych wykonań i fonogramów.
Zgodnie z art. 86 ustawy, artyście wykonawcy przysługują prawa do korzystania z artystycznego wykonania i rozporządzania nim na określonych polach eksploatacji.
Art. 17 i art. 50 ustawy wskazują natomiast, że korzystanie z utworów na poszczególnych polach wymaga odpowiednich uprawnień.
Co to oznacza?
DJ powinien korzystać z legalnych nagrań i posiadać prawa potrzebne do wykonywania swojej usługi, w tym do korzystania z kopii przechowywanych na wykorzystywanych urządzeniach, jeśli taki sposób pracy wymaga odpowiedniej licencji.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że posiadane przez DJ-a uprawnienia obejmują publiczne odtwarzanie muzyki podczas konkretnego wydarzenia.
Jednocześnie nie należy przyjmować, że za każdym razem wyłącznie jedna strona odpowiada za wszystkie obowiązki. Znaczenie mają:
- rzeczywista rola organizatora, agencji, klienta i wykonawcy,
- sposób korzystania z utworów,
- zakres zawartych umów,
- treść licencji,
- warunki obowiązujące w miejscu wydarzenia.
Dlatego odpowiedzialność za zgłoszenie wydarzenia i pokrycie opłat powinna być jednoznacznie określona w umowie.
Przykład
Agencja angażuje DJ-a do obsługi bankietu. DJ oświadcza, że korzysta wyłącznie z legalnych plików muzycznych.
Takie oświadczenie jest ważne, ale nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto uzyskuje licencję na publiczne odtwarzanie muzyki podczas bankietu.
W umowie należy wskazać:
- kto odpowiada za zgłoszenie wydarzenia,
- kto zawiera umowy licencyjne,
- kto pokrywa należności,
- kto przygotowuje i przekazuje wykaz wykorzystanych utworów,
- jakie dokumenty ma przedstawić DJ.
Najważniejszy wniosek
Legalne pliki DJ-a i licencja dotycząca jego działalności nie muszą obejmować wszystkich praw potrzebnych organizatorowi konkretnego eventu.
Najczęstszy błąd
W umowie pojawia się ogólne zdanie: „DJ posiada wszelkie licencje”, bez określenia, jakich pól eksploatacji, nagrań i obowiązków ono dotyczy.
Czy hotelowa licencja obejmuje imprezę firmową?
Co mówią przepisy?
Art. 24 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych pozwala posiadaczom urządzeń radiowych lub telewizyjnych odbierać za ich pomocą nadawane utwory, także w miejscu ogólnie dostępnym, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.
Przepis ten nie jest jednak ogólnym zwolnieniem dla hoteli ani wszystkich wydarzeń organizowanych w ich przestrzeniach.
Zakres licencji posiadanej przez hotel wynika przede wszystkim z konkretnej umowy zawartej z właściwymi organizacjami zbiorowego zarządzania.
Co to oznacza?
Hotel może posiadać umowy obejmujące określone sposoby korzystania z muzyki, na przykład odtwarzanie jej:
- w lobby,
- restauracji,
- barze,
- strefie wellness,
- pokojach hotelowych,
- innych częściach wspólnych.
Nie należy jednak zakładać, że taka umowa automatycznie obejmuje każdy koncert, bankiet albo event organizowany przez zewnętrznego klienta w wynajętej sali.
Decydujący jest rzeczywisty zakres licencji hotelu.
Przykład
Firma wynajmuje salę balową na galę. Opiekun obiektu informuje ustnie, że hotel „ma opłacony ZAiKS”.
Taka informacja jest niewystarczająca. Organizator powinien uzyskać potwierdzenie:
- jakie organizacje obejmuje umowa,
- jakich przestrzeni dotyczy,
- czy obejmuje imprezy zewnętrzne,
- czy obejmuje muzykę tła, DJ-a i występy na żywo,
- czy istnieją limity albo obowiązki raportowe,
- która strona odpowiada za ewentualne dodatkowe należności.
Najbezpieczniej uregulować to bezpośrednio w umowie z obiektem.
Najważniejszy wniosek
Informacja, że hotel „opłaca ZAiKS”, nie wystarcza do stwierdzenia, że konkretne wydarzenie jest objęte jego licencją.
Dlaczego jedna opłata nie zawsze załatwia wszystkich praw?
Co mówią przepisy?
Utwór muzyczny może wiązać się z kilkoma kategoriami praw:
- prawami autorów muzyki i tekstu,
- prawami artystów wykonawców,
- prawami producentów fonogramów,
- w przypadku materiału audiowizualnego także innymi prawami do obrazu i nagrania.
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu pozwala organizacjom zbiorowego zarządzania udzielać licencji i pobierać wynagrodzenia w zakresie wynikającym z udzielonego im zezwolenia.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zbiorowego zarządzania w zakresie swojego zezwolenia.
Na podstawie art. 48 ustawy OZZ może również domagać się informacji oraz dokumentów potrzebnych do określenia wysokości należnych wynagrodzeń i opłat.
Co to oznacza?
Potoczne określenie „opłacić ZAiKS” często jest używane jako skrót dla wszystkich rozliczeń związanych z muzyką.
W rzeczywistości poszczególne organizacje reprezentują różne grupy uprawnionych i różne rodzaje praw. W zależności od sposobu wykorzystania muzyki mogą pojawić się obowiązki wobec więcej niż jednej organizacji.
Organizator powinien więc ustalić:
- czy muzyka będzie wykonywana na żywo czy odtwarzana z nagrań,
- z jakiego repertuaru będzie korzystał,
- jakie prawa są objęte planowanym wykorzystaniem,
- które organizacje są właściwe dla danego zakresu.
Najważniejszy wniosek
ZAiKS nie jest zbiorczą nazwą wszystkich praw związanych z nagraniem muzycznym.
Czy ustawa przewiduje wyjątki dla nieodpłatnych wydarzeń?
Co mówią przepisy?
Zgodnie z art. 31 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
„Wolno nieodpłatnie wykonywać publicznie rozpowszechnione utwory podczas ceremonii religijnych, imprez szkolnych i akademickich lub oficjalnych uroczystości państwowych, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowych i artyści wykonawcy nie otrzymują wynagrodzenia, z wyłączeniem imprez reklamowych, promocyjnych lub wyborczych”.
Co to oznacza?
Wyjątek dotyczy publicznego wykonywania utworów w ściśle wymienionych okolicznościach.
Nie można go automatycznie rozszerzać na:
- integracje pracownicze,
- gale jubileuszowe,
- premiery produktów,
- konferencje biznesowe,
- wydarzenia promocyjne,
- bankiety dla kontrahentów.
Co więcej, art. 31 dotyczy publicznego wykonywania utworów. Nie należy bez dodatkowej analizy utożsamiać go z każdym przypadkiem odtwarzania gotowych nagrań.
Samo niepobieranie opłat za udział również nie wystarcza. Przepis wymaga spełnienia wszystkich określonych w nim warunków.
Przykład
Firma technologiczna organizuje bezpłatne warsztaty dla uczniów. Wydarzenie ma cel edukacyjny, ale jednocześnie promuje markę pracodawcy i jej program rekrutacyjny.
Nie można przyjąć, że wydarzenie automatycznie mieści się w wyjątku dotyczącym imprez szkolnych. Konieczna jest analiza organizatora, celu, charakteru wydarzenia oraz sposobu wykorzystania muzyki.
Najważniejszy wniosek
Brak biletów lub edukacyjny temat wydarzenia nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązków licencyjnych.
Jakie roszczenia cywilne mogą powstać?
Co mówią przepisy?
Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać między innymi:
- zaniechania naruszania,
- usunięcia skutków naruszenia,
- naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych albo poprzez zapłatę sumy odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia,
- wydania uzyskanych korzyści.
Co to oznacza?
Korzystanie z utworów bez wymaganych uprawnień może prowadzić do roszczeń znacznie wyższych niż opłata, którą należało ponieść przed wydarzeniem.
Poza należnością pieniężną mogą pojawić się również:
- odsetki,
- koszty postępowania,
- koszty obsługi prawnej,
- obowiązek przekazania informacji i dokumentów,
- roszczenia związane z dalszym zaprzestaniem naruszeń.
W pierwotnym szkicu pojawiała się trzykrotność wynagrodzenia. Tego twierdzenia nie należy pozostawiać w artykule jako aktualnej zasady. Obowiązująca regulacja przewiduje roszczenie odpowiadające dwukrotności stosownego wynagrodzenia.
Przykład
Organizator przygotowuje galę z DJ-em i nie weryfikuje kwestii licencyjnych. Po wydarzeniu otrzymuje wezwanie do zapłaty i przedstawienia informacji dotyczących eventu.
Koszt sprawy może obejmować nie tylko należność licencyjną, ale także dodatkowe roszczenia oraz koszty związane z dochodzeniem praw.
Najważniejszy wniosek
Pominięcie licencji nie oznacza wyłącznie konieczności późniejszego dopłacenia standardowej stawki.
Czy brak licencji zawsze oznacza odpowiedzialność karną?
Co mówią przepisy?
Ustawa przewiduje odpowiedzialność karną między innymi za rozpowszechnianie bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom cudzego utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu lub nadania.
Zakres odpowiedzialności zależy od okoliczności czynu, formy winy, sposobu działania oraz spełnienia wszystkich ustawowych znamion danego przestępstwa.
Co to oznacza?
Nie należy pisać, że każde nieopłacenie ZAiKS-u automatycznie jest przestępstwem zagrożonym konkretną karą pozbawienia wolności.
Odpowiedzialność cywilna i karna to dwa odrębne reżimy.
Do odpowiedzialności karnej nie wystarcza samo stwierdzenie, że nie zawarto wcześniej umowy. Konieczne jest ustalenie, czy konkretne zachowanie wypełnia znamiona czynu określonego w ustawie.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- sposób rozpowszechniania,
- świadomość osoby odpowiedzialnej,
- cel działania,
- warunki posiadanych licencji,
- rzeczywisty zakres naruszenia,
- rola poszczególnych osób i podmiotów.
Najważniejszy wniosek
Brak wymaganej licencji może rodzić poważne konsekwencje, ale odpowiedzialności karnej nie wolno przypisywać automatycznie bez analizy konkretnego przypadku.
10 najczęstszych błędów organizatorów
- Uznawanie zamkniętej imprezy za wydarzenie prywatne.
Ograniczona lista uczestników nie przesądza o zastosowaniu dozwolonego użytku osobistego. - Traktowanie ZAiKS-u jako jedynej organizacji właściwej dla muzyki.
Nagranie może obejmować prawa autorów, wykonawców i producentów. - Odtwarzanie muzyki z prywatnego Spotify Premium.
Subskrypcja konsumencka nie jest przeznaczona do obsługi biznesowego eventu. - Przyjmowanie, że DJ „ma licencję na wszystko”.
Legalność plików i prawo do publicznego odtwarzania to odrębne zagadnienia. - Poleganie na ustnym zapewnieniu hotelu.
Zakres licencji obiektu trzeba potwierdzić pisemnie. - Uznawanie darmowego wstępu za zwolnienie z opłat.
Brak sprzedaży biletów nie przesądza o zastosowaniu wyjątku ustawowego. - Brak wskazania odpowiedzialnej strony w umowie.
Umowa powinna jasno określać, kto uzyskuje licencje i ponosi koszty. - Brak wykazu wykorzystanych utworów.
W zależności od warunków umowy licencyjnej może być wymagane przekazanie playlisty lub programu. - Nieuwzględnienie muzyki w budżecie wydarzenia.
Obowiązki licencyjne powinny być analizowane przed zatwierdzeniem wyceny. - Odkładanie weryfikacji na dzień eventu.
Zakres praw należy ustalić przed podpisaniem umów z wykonawcami i obiektem.
Checklista: muzyka na imprezie firmowej
Przed wydarzeniem sprawdź:
☐ Jaki charakter ma event i kto będzie jego uczestnikiem?
☐ Czy muzyka będzie wykonywana na żywo, czy odtwarzana z nagrań?
☐ Z jakiego źródła będą pochodziły utwory?
☐ Czy źródło muzyki pozwala na wykorzystanie komercyjne i eventowe?
☐ Jakie prawa autorskie i pokrewne wiążą się z planowanym repertuarem?
☐ Które organizacje zbiorowego zarządzania mogą być właściwe?
☐ Czy obiekt posiada licencje obejmujące konkretny event?
☐ Czy zakres licencji obiektu został potwierdzony na piśmie?
☐ Kto zgodnie z umową odpowiada za zgłoszenie wydarzenia i opłaty?
☐ Czy DJ lub zespół korzystają z legalnych nagrań i materiałów?
☐ Kto przygotuje spis wykonanych albo odtworzonych utworów?
☐ Czy koszty licencji zostały uwzględnione w budżecie?
Najczęściej zadawane pytania
Czy za muzykę podczas firmowej wigilii trzeba płacić ZAiKS?
Zamknięty charakter spotkania nie zwalnia automatycznie z obowiązków licencyjnych.
Jeżeli wydarzenie organizuje pracodawca dla pracowników, co do zasady nie jest to korzystanie z muzyki w prywatnym kręgu rodzinnym lub towarzyskim. Trzeba więc zweryfikować wymagane licencje.
Czy opłacenie ZAiKS-u obejmuje prawa wykonawców i producentów nagrań?
Nie zawsze.
ZAiKS reprezentuje określone kategorie uprawnionych. Korzystanie z gotowych nagrań może wymagać uregulowania także praw artystów wykonawców i producentów fonogramów.
Czy licencja DJ-a obejmuje moje wydarzenie?
Nie można tego założyć bez sprawdzenia jej zakresu.
DJ może mieć prawa potrzebne do legalnego korzystania z plików podczas pracy, ale nie musi to obejmować wszystkich praw związanych z publicznym odtwarzaniem na konkretnym evencie.
Czy można grać z oryginalnych płyt CD?
Zakup płyty nie daje automatycznie prawa do jej publicznego odtwarzania.
Własność egzemplarza nagrania i prawo do korzystania z utworu na określonym polu eksploatacji to odrębne kwestie.
Czy hotel może mieć licencję obejmującą moje wydarzenie?
Tak, ale trzeba sprawdzić zakres umowy.
Hotel może posiadać licencję obejmującą również eventy zewnętrzne, ale nie należy tego zakładać bez pisemnego potwierdzenia.
Czy wydarzenie charytatywne jest zwolnione z opłat?
Nie automatycznie.
Charytatywny cel nie jest samodzielnym, ogólnym wyjątkiem od praw autorskich. Należy sprawdzić, czy konkretny sposób korzystania z muzyki spełnia warunki któregoś z wyjątków ustawowych.
Czy Spotify Premium wystarczy podczas eventu?
Nie.
Regulamin Spotify przewiduje korzystanie osobiste i niekomercyjne. Prywatne konto nie jest usługą przeznaczoną do odtwarzania muzyki podczas imprezy firmowej.
Kto odpowiada, gdy wydarzenie organizuje agencja?
Zależy to od rzeczywistego podziału ról i zapisów umowy.
W umowie między klientem, agencją, obiektem i wykonawcami należy jasno wskazać, kto odpowiada za uzyskanie licencji, opłaty i dokumentację.
Czy zespół może grać wyłącznie własne utwory bez opłaty dla ZAiKS-u?
Może to być możliwe, ale wymaga weryfikacji praw do repertuaru.
Trzeba ustalić, czy twórcy samodzielnie zarządzają prawami, czy powierzyli je organizacji zbiorowego zarządzania, oraz jakie uprawnienia przekazują organizatorowi wydarzenia.
Czy brak licencji zawsze oznacza sprawę karną?
Nie.
Może powodować roszczenia cywilne, natomiast odpowiedzialność karna wymaga spełnienia wszystkich przesłanek konkretnego przepisu i nie powstaje automatycznie w każdym przypadku braku umowy.
Podsumowanie
Przy organizacji imprezy firmowej nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie, czy wydarzenie jest otwarte czy zamknięte.
Trzeba ustalić:
- kto korzysta z muzyki,
- w jaki sposób jest ona prezentowana,
- z jakiego źródła pochodzi,
- jakie prawa wiążą się z wykorzystanym repertuarem,
- kto zgodnie z umową odpowiada za uzyskanie licencji,
- czy licencje obiektu albo wykonawców rzeczywiście obejmują dany event.
Najważniejsze zasady są proste:
- zamknięta impreza firmowa nie jest automatycznie wydarzeniem prywatnym,
- dozwolony użytek osobisty obejmuje rzeczywisty krąg relacji osobistych,
- Spotify Premium nie jest licencją eventową,
- legalne nagrania DJ-a nie rozwiązują wszystkich obowiązków organizatora,
- zakres licencji hotelowej trzeba potwierdzić pisemnie,
- przy gotowych nagraniach mogą występować prawa kilku grup uprawnionych,
- brak wymaganej zgody może skutkować roszczeniami wyższymi niż pierwotny koszt licencji.
Kwestie związane z prawami autorskimi powinny być analizowane na etapie budowania koncepcji, budżetu i umów, a nie dopiero w dniu wydarzenia.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
- Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.
- Warunki korzystania z usług streamingowych wykorzystywanych jako źródło muzyki.
- Umowy licencyjne właściwych organizacji zbiorowego zarządzania.
Disclaimer
Artykuł ma charakter edukacyjny i został opracowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz wskazanych materiałów źródłowych. Nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej. Ocena obowiązków organizatora wymaga każdorazowo analizy konkretnego stanu faktycznego, sposobu wykorzystania muzyki, zawartych umów oraz aktualnego stanu prawnego.
